صفحه خانگی|افزودن به علاقه مندی ها
 
 
سایت مقالات » نقد آثار مربوط به معصومين در كتب درسي/ دبستان/ اول/ قرآن/آموختن قرآن
تبلیغات

نقد آثار مربوط به معصومين در كتب درسي/ دبستان/ اول/ قرآن/آموختن قرآن

  فصل اوّل:

 

كتاب‌هاي اوّل دبستان

 

الف: آموزش قرآن:

1- آموختن قرآن به فرزندان

2- خيركم من تعلّم القرآن و علّمه

3- به منظور موفّقيّت هرچه بيشتر

4- درس 2: سوره‌ي توحيد

5- زهراي كوثر آمد

 

ب: فارسي:

1- مبارزه با ظلم و بدي

2- پيغمبر ما 

 

 

الف: آموزش قرآن:

 

 

آموختن قرآن به فرزندان

عبارت كتاب:

«حضرت علي عليه السلام : پدر بايد براي فرزند خود نام خوب انتخاب كند، او را با ادب و نيكو تربيت كرده و به او قرآن بياموزد.» [1]

 

گزارش تحقيق:

* «و قال علي عليه السلام: ... و حقُّ الوَلدِ عَلَي الوالِدِ َانْ يُحَسِّنَ اسمَهُ و يُحَسِّنَ اَدَبَهُ و يُعَلِّمَهُ القرآنَ ـ حضرت‌علي عليه السلام فرمودند: ... وحقّ فرزند بر پدر ـ آن است كه ـ : نام خوبي بر او بگذارد و آداب ـ ديني فردي و اجتماعي ـ ‌اش را نيكو گرداند و به او قرآن بياموزد.»[2]

 

پيش از توضيح فرمايش اميرالمؤمنين علي عليه السلام، يادآوري دو نكته ضروري است:

1 ـ مترجم محترم نهج البلاغه در صفحه‌ي 1275، ذيل حكمت 392، به اين حقيقت اشاره دارد كه: «... فرمايش... سيصد و نود و يك در بيشتر نسخ نهج البلاغه نيست، ما آن... را از نسخه‌ي ابن ابي‌الحديد نقل نموديم.»

آري! حكمت مذكور با تركيبي كه دارد، در بيشتر نسخه‌هاي نهج البلاغه وجود ندارد و در هيچ مأخذ روايي شيعه هم به چشم نمي‌خورد. پس نسبت دادن چنين كلامي به حضرت مولي الموحّدين اميرالمؤمنين علي عليه السلام در مكتب ما قطعي نيست.

2 ـ در روايات ديگري كه بيانگر حقوق والدين و فرزندان مي‌باشد، اشاره‌اي به آموزش قرآن، كه حقّ فرزند بر پدر است، نمي‌باشد. ولي در برخي از آن‌ها به جاي آموزش قرآن، آموزش نوشتن از حقوق فرزند بر پدر شمرده شده است! [3]

 

توضيحي كوتاه :

همان‌گونه كه پدر بر فرزند خود حقّي دارد كه بايد از سوي فرزندش رعايت شود، فرزند نيز بر پدر خود حقّي دارد كه رعايت آن از سوي پدر ضروري است.[4] ما به برخي از آن‌ها اشاره مي‌كنيم:

نخست: پدر بايد نامي براي فرزندش برگزيند كه در جامعه‌ي اسلامي زينت او باشد و فرزندش بدان نام مفتخر باشد. نامي كه نشان از بندگي خدا داشته باشد؛ مانند: عبدالله و نام‌هاي برگزيدگان الهي عليهم السلام كه عابدترين بندگان خداوندند.

دوّم: چگونگي برقراري ارتباط او را با خدا و امام زمانش و خلق خدا بر پايه‌ي آموزش‌هاي ديني تعليم دهد. به عبارت ديگر او را مؤدّب به آداب الهي پرورش داده و پيامبر گرانقدر اسلام را در بندگي خدا اسوه‌ي نيكوي او معرّفي كند. پيامبري كه حضرت باقر عليه السلام در معرّفي‌اش فرمودند: «انّ اللهَ اَدَّبَ نبيَّهُ صلي الله عليه و آله عَلَي مَحَبَّتِهِ فَقالَ : اِنَّكَ‌ لَعَلَي خُلُقٍ عَظيمٍ... ـ خداوند پيامبرش صلي الله عليه و آله را بر محبّت و دوستي خود ادب آموخت. سپس فرمود: همانا تو خُلق عظيمي ـ دين بزرگي ـ را دارا هستي...». [5]

سوّم: اگر بپذيريم كه بايد قرآن را به او بياموزد، ناگزير بايد همان قرآني را كه از خاندان رسالت عليهم السلام آموخته است به فرزندش تعليم دهد: خواندنش را، ترجمه‌اش را و تفسيرش را.[6]

 

نتيجه: يادآوري روايت منسوب به اميرالمؤمنين عليه السلام خطاب به والدين و معلّمان، سبب مي‌شود تا بيشتر آنان بدون آگاهي‌هاي لازم از معارف قرآني و مرزهاي الهي در ترجمه، تفسير و تأويل، با رجوع به بافته‌هاي ذهني و اظهارات غيرعالمانه‌ي مترجمان و مفسّراني كه خداوند آنان را از دانش بي‌كران قرآن بهره‌اي نرسانده، گفته‌هاي نادرستي را ناآگاهانه به خداوند بزرگ نسبت داده و به عنوان آموزش قرآن، آن‌ها را به فرزندان و دانش آموزان‌شان بياموزند؛ همان‌گونه که در کلاس‌ها و جلسات قرآني، معمول و متداول است.


 

[1] ـ "آموزش قرآن  اوّل دبستان"، سال 1389، ص 6 به نقل از نهج البلاغه، ترجمه‌ي فيض الاسلام، حکمت 391.

[2] ـ "نهج‌البلاغه"، "فيض الاسلام"، ص 1274، حكمت 391.

[3] ـ "من لايحضره الفقيه"، "شيخ صدوق"، ح 5762: «قال رسول‌الله  صلي الله عليه و آله: يا علي! حَقُّ الوَلدِ عَلَي الوالِدِ أنْ يُحَسِّنَ اسمَهُ و أدَبَه و يَضَعَهُ مَوضِعاً صالِحاً ـ پيامبر  صلي الله عليه و آله فرمود: اي علي! حقّ فرزند بر پدرش آن است كه نام خوبي بر او بگذارد و ادبش را نيکو گرداند و در جايگاه درستي قرارش دهد.»

"روضة الواعظين"، "فتّال نيشابوري"، ص 369:  «قال رسولُ‌الله  صلي الله عليه و آله: مِن حَقِّ الوَلَدِ عَلَي الوالِدِ ثَلاثَةٌ: يُحَسِّنُ اسمَهُ و يُعَلِّمُهُ الكِتابَةَ وَ يُزَوِّجُهُ اِذا بَلَغَ ـ پيامبر  صلي الله عليه و آله فرمود: سه مورد از حقّ فرزند بر پدر آن است كه: نام خوبي بر او بگذارد و نوشتن را به او بياموزد و هرگاه به بلوغ رسيد، برايش همسر بگيرد.»

[4] ـ درنگي كوتاه در حقّ فرزند بر پدر (و جدّ پدري):

    ـ پدر وليّ فرزند خود بوده و بايد مراقب همه‌ي امور او باشد.

    ـ پدر در حفظ دين، جان و مال فرزندش مسؤول است.

    ـ انتقال سينه به سينه‌ي‌ فرهنگ و معارف شيعي به فرزند، بر عهده‌ي پدر است، نه سازمان‌هاي رسمي.

    ـ گزينش آموزگار، دبير، استاد و مربّي از مسؤوليّت‌هاي پدر است.

    ـ انتخاب آموزشگاه و موادّ درسي در حوزه‌ي  اختيارات پدر مي‌باشد.

    ـ مسؤوليّت بدآموزي فرزند و گمراهي او بر اثر آموزش‌ها و تربيت‌هاي نادرست، بر عهده‌ي پدر مي‌باشد.

[5] ـ "الاختصاص"، "شيخ مفيد"، ص 330.

[6] ـ "تفسير القمي"، ج 1، ص 30: «عن ابي عبدالله  عليه السلام: قال: ... قوله: (الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُون‏) قَالَ: مِمَّا عَلَّمْنَاهُمْ يُنْبِئُونَ وَ مِمَّا عَلَّمْنَاهُمْ مِنَ الْقُرْآنِ يَتْلُون‏... ـ (در ذيل آيه‌ی 3 سوره‌ي بقره: ممّا رزقناهم...) فرمود: از آنچه ايشان را آموخته ايم ديگران را با خبر مي سازند و از آنچه از قرآن به ايشان آموخته ايم تلاوت مي كنند...»

 

موضوع بعدي